Motor koruma şalteri seçimi, elektrik motorunun güvenli ve uygun koşullarda çalışması açısından dikkatle yapılması gereken bir işlemdir. Motor koruma şalteri; motoru akım, aşırı yük ve kısa devre gibi elektriksel durumlara karşı korumaya yardımcı olur. Burada doğru seçim yapılırken özellikle motor anma akımı, şalterin akım aralığı, motor koruma şalteri ayarı, kesme kapasitesi ve sistemdeki diğer koruma elemanları birlikte değerlendirilmelidir.
Bir motor koruma şalteri seçerken ilk belirlenmesi gereken değer, korunacak motorun anma akımıdır. Motorun etiketinde veya üretici teknik dokümanında belirtilen anma akımı, şalter seçiminde temel referanslardan biridir. Motor koruma şalterinin ayarlanabilir akım aralığı, motorun çalışma akımını kapsamalıdır. Çünkü şalterin sadece fiziksel olarak motora bağlanabilmesi yeterli değildir. Bu noktada akım ayarının motorun gerçek çalışma koşulları ile uyumlu olması gerekir. Bunun yanında motor akımına uygun şalter seçimi yapılırken;
Motor Anma Akımının Kontrol Edilmesi
Motorun etiketinde genellikle güç, gerilim, frekans, bağlantı şekli ve anma akımı gibi bulgular bulunur. Motor koruma şalteri amper seçimi yapılırken bu bilgiler incelenmeli ve özellikle motorun çalışma akımı dikkate alınmalıdır. Motorun üç fazlı veya tek fazlı olması, besleme gerilimi ve bağlantı şeklide seçim üzerinde etkili olabilir.
Motor Koruma Şalteri Akım Ayarı
Motor koruma şalteri akım ayarı, motorun anma akımı ve üretici tavsiyeleri dikkate alınarak yapılmalıdır. Gereğinden yüksek bir ayar, motorun ihtiyaç duyduğu koruma seviyesinin sağlanmasını zorlaştırabilir. Çünkü gereğinden düşük bir ayar ise motor normal çalışma koşullarında devreden çıkarılabilir. Bu nedenle ayar değeri, motorun gerçek çalışma şartları ve şalterin teknik özellikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Şalterin Akım Aralığının Uygunluğu
Şalter seçerken ürünün minimum ve maksimum akım ayar aralığı kontrol edilmelidir. Burada motorun anma akımı bu aralık içerisinde uygun bir ayar noktasında bulunmalıdır. Bu çeşit bir yaklaşım hem elektrik motoru koruma sisteminin doğru kurulmasına hemde gereksiz açmaların önlenmesine yardımcı olur.
Motor koruma şalterleri, elektrik motorlarının bulunduğu birçok endüstriyel ve ticari sistemde kullanılabilir. Fakat her uygulamada aynı ürünün kullanılacağı düşünülmemelidir. Motorun gücü, çalışma şekli, besleme sistemi ve kullanım ortamı seçim sürecinde değerlendirilmelidir. Buradan yola çıkarak motor koruma şalterinin başlıca kullanım alanları ise şu şekildedir;
Motor koruma şalteri seçimi yapılırken sadece amper değerine odaklanmak doğru değildir. Bu noktada ürünün elektriksel ve mekanik özellikleri bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Ancak motor koruma şalterinin teknik özelliklerini tek tek sıralamak gerekirse;
Kesme Kapasitesi
Şalterin kısa devre durumlarında güvenli şekilde devreyi kesebilmesi için kesme kapasitesi sistemin gereksinimleriyle uyumlu olması gerekir. Kurulum noktasındaki kısa devre seviyesi ve sistemin elektriksel özellikleri dikkate alınarak uygun ürün seçilmelidir.
Çalışma Gerilimi
Motorun bağlı olduğu şebeke gerilimi ile motor koruma şalterinin çalışma gerilimi uyumlu olmalıdır. Motorun tek fazlı veya üç fazlı olmasıda bağlantı yapısının belirlenmesinde önem taşır.
Kutup Sayısı
Şalterin kutup sayısı, kullanılacağı elektrik sistemine uygun olmalıdır. Özellikle üç fazlı motorlarda bağlantı şekli ve sistem yapısı dikkate alınarak uygun kutup düzenine sahip ürün değerlendirilmelidir.
Termik ve Manyetik Koruma
Motor koruma şalterlerinde termik ve manyetik koruma özellikleri bulunabilir. Burada termik koruma aşırı yük durumlarının algılanmasına yönelik çalışır.
Motor Koruma Şalteri Bağlantısı
Motor koruma şalteri bağlantısı yapılırken ürünün bağlantı şeması, motorun bağlantı şekli ve sistemde kullanılan diğer elektriksel ekipmanlar dikkate alınmalıdır. Burada özellikle şalterin kontaktör sigorta ve diğer koruma elemanlarıyla beraber kullanıldığı sistemlerde tüm bileşenlerin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Doğru seçilmiş bir motor şalteri, motorun çalışma koşullarına uygun bir koruma sisteminin oluşturulmasına katkı sağlar. Sizlerde doğru motor koruma şalterleri ile sistemlerinizi korumak ve kontrol altına almak isterseniz, hemen şimdi bizlerle iletişime geçebilir bu konu hakkında merak ettiklerinizi öğrenebilir, en doğru motor koruma şalterleri ile sisteminizi koruyabilirsiniz.
Motor koruma şalterinin kesme kapasitesi nedir ?
Kesme kapasitesi, motor koruma şalterinin bir kısa devre meydana geldiğinde oluşan yüksek kısa devre akımını güvenli şekilde kesebilme kapasitesidir.
Motor koruma şalteri ile termik röle aynı şey midir ?
Hayır aynı şey değildir. Ancak ikisininde motoru aşırı akıma karşı koruma görevi bulunur. Bu noktada termik röle için aşırı yüklenme ve faz kaybı gibi durumlara karşı koruma sağladığını motor koruma şalteri için ise daha kapsamlı bir koruma elemanı demek doğru olacaktır.
Motor koruma şalteri kontaktör ile birlikte kullanılabilir mi ?
Evet. Hatta motor kumanda devrelerinde son derece sık şekilde kullanılmaktadır. Yani motor koruma şalteri ve kontaktör birlikte kullanıldığında hem motorun korunması hemde motorun kontrollü şekilde çalıştırılıp durdurulması sağlanabilir.